Due Diligence brengt de impact van je onderneming in kaart

Sustainable Development Goal(s): 17. Partnerships for the goals

Priorities for change:
Due Diligence brengt de impact van je onderneming in kaart

Vroeger gebruikten alleen ingewijden in de boekhoudkunde of experts in bedrijfsovernames de term ‘due diligence’. Om zich ervan te vergewissen dat ze geen kat in een zak kopen, wordt de hele onderneming doorgelicht. Maar de laatste jaren duikt het begrip ook op in bedrijfsstrategieën van ondernemingen en organisaties.

Uit consultaties van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) blijkt dat duurzame ontwikkeling een centrale rol speelt in de strategie van Belgische bedrijven. Klanten en aandeelhouders zijn ook steeds meer vragende partij.

Meer en meer bedrijven en organisaties hebben daarbij ook aandacht voor due diligence. Boris Verbrugge, onderzoeker aan het HIVA - Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van de KU Leuven: “Het gaat om de actieve opsporing en aanpak van risico’s voor mens en milieu in de hele werking van het bedrijf. Als je bijvoorbeeld van je leveranciers eist dat die supersnel en goedkoop werken, moet je nagaan of je daarmee de uitbuiting van hun arbeiders niet in de hand werkt. Due diligence slaat dus ook op je toeleveringsketen. Daarbij is het belangrijk om in dialoog te gaan met je leveranciers. Door een goede opvolging kan je evalueren, aanpassen en samen vooruitgang boeken op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen.”

Ondersteuning van hogerhand

Op internationaal niveau zijn er enkele belangrijke instrumenten voorhanden om de principes van due diligence in de praktijk te vertalen. Zo ontwikkelden de Verenigde Naties de Guiding Principles. Bedrijven kunnen ook de SDG’s gebruiken om te communiceren over hun risicoanalyse. Daarnaast zijn er ISO-normen, zoals ISO 26000, die de voorwaarden van een goed due-diligencebeleid bepalen.

Ook de OESO heeft richtlijnen opgesteld, met onder meer een stappenplan dat adviezen geeft bij elk deel van het proces: risicoanalyse, actieplan, opvolging, externe communicatie en herstelmaatregelen. De OESO maakte bovendien specifieke handleidingen voor diverse sectoren. Enkele Belgische sectororganisaties nemen samen met bedrijven zelf initiatieven die afgestemd zijn op hun specifieke noden. Een voorbeeld is TruStone, een initiatief in de natuursteensector.

Overleg is de sleutel

Veel bedrijven werken met (toe)leveranciers in de hele wereld. Dat maakt de opvolging van due diligence moeilijk, zeker voor kmo’s. “Lokale ngo’s en ambassades kunnen ons daarbij helpen door een oogje in het zeil te houden”, zegt Ineke De Bisschop, attachee bij het VBO: “Samenwerken is dus dé sleutel tot een effectief due-diligencebeleid. De grootste successen krijg je door overleg met lokale en internationale overheden en vakbonden. Zo kan je een gelijk speelveld creëren met regels en afspraken die ook rekening houden met de noden en de context van de sector.”

Duurzame koffie

Due diligence neemt ook een belangrijke plaats in bij de Antwerpse koffiehandelaar EFICO, een Belgische kmo.  EFICO importeert ruwe groene koffiebonen uit 39 herkomstlanden. “Wij waren de eerste koffiehandelaar die in 2003 de tien principes van het United Nations Global Compact onderschreven”, vertelt Dorien Van Dun, Marketing & Communications Executive bij EFICO. “Dat is de ruggengraat van ons due-diligencebeleid. Dat vertaalden we naar de vijf SDG’s met de grootste relevantie en impact voor ons: verantwoorde productie, eerlijk werk, kwalitatief onderwijs, duurzame energie en partnership. Met onze EFICO Foundation realiseerden we sinds 2003 een positieve impact met een 70-tal projecten in 17 landen.”

“Zo werd bijvoorbeeld een project opgezet in Colombia in samenwerking met de Collibri Foundation van Colruyt. Het doel is om de lokale koffieboeren op een duurzame manier te ondersteunen. We merkten dat de gemiddelde leeftijd van de koffieboeren boven de vijftig ligt. Daarom investeerden we onder meer in een school die een nieuwe generatie opleidt tot duurzame telers met managementvaardigheden. Zo komen we tot een win-winsituatie. We kopen er nu duurzame, biologische koffie van een hogere kwaliteit met hogere prijzen voor de boeren. Ook SEABRIDGE in de haven van Zeebrugge is een voorbeeld van hoe we bij EFICO inzetten op duurzaamheid. Groene energie, innovatieve afvalverwerking en circulaire economie staan centraal in dit unieke koffiemagazijn.”

The Shift: “Agenda 2030 en de Sustainable Development Goals stellen de vraag hoe organisaties in brede zin bijdragen aan een duurzame maatschappij. Due diligence is daarop een antwoord.”

Due diligence is niet nieuw, ook niet in de context van duurzaam ondernemen, maar wint de laatste jaren sterk aan belang. Het thema krijgt steeds meer aandacht in de strategische bedrijfskunde en staat nu ook hoog op de politieke agenda. Zowel de Verenigde Naties als de Europese Commissie bekijken de mogelijkheid om tot bindende normen te komen. Zo beloofde Commissaris Didier Reynders onlangs om in 2021 bindende EU-normen voor due diligence te introduceren. Heel wat lidstaten hebben zelf ook al kaders opgesteld om due-diligencenormen af te dwingen. Daardoor kunnen bedrijven bijvoorbeeld verantwoordelijk gesteld worden voor inbreuken op de mensenrechten bij hun onderaannemers in het buitenland.

Erik Post van The Shift: “Van bedrijven wordt dus steeds meer verwacht dat ze niet alleen hun eigen werking doorlichten maar ook die van hun toeleveranciers. Due diligence is een manier om de mogelijke negatieve impact op mens en milieu doorheen die keten in kaart te brengen en weg te werken. Daarom vinden we het bij The Shift belangrijk om de expertise over dit onderwerp beschikbaar te maken voor onze leden.”