Green Deals Circulair Aankopen aan Vlaamse en Waalse kant

Sustainable Development Goal(s): 9. Innovation and infrastructure11. Sustainable cities and communities12. Responsible consumption and production13. Climate action17. Partnerships for the goals

Priorities for change: Redefining ValueCircular EconomyResources
Green Deals Circulair Aankopen aan Vlaamse en Waalse kant

In juni 2019 zit de Vlaamse Green Deal Circulair Aankopen erop. Meer dan 150 organisaties hebben zich twee jaar lang geëngageerd om elk twee projecten rond circulair aankopen op poten te zetten. Het resultaat? Tal van best practices die kunnen dienen als inspiratiebron. The Shift helpt mee om deze succesformule ook in Wallonië te herhalen.

“Circulair koopgedrag levert bedrijven en organisaties tal van voordelen op”

Vlaanderen wil tegen 2050 overgeschakeld zijn op een circulaire economie. Een belangrijke manier om die ambitieuze doelstelling te halen is ons aankoopgedrag veranderen. Daarmee bedoelen we: herbruikbare alternatieven kiezen, producten of diensten delen met anderen of betalen voor het gebruik van een product in plaats van voor het product zelf. Veerle Labeeuw van Vlaanderen Circulair, het knooppunt en de inspirator voor de circulaire economie in Vlaanderen: “Circulair aankopen is dé hefboom om de transitie naar een circulaire economie te versnellen. Het heeft immers een grote impact. Alleen al de overheidsaankopen in België vertegenwoordigen ongeveer 17 procent van het Belgische BBP.”

Nederland als voorbeeld

De stap naar circulair aankopen zetten, levert je als bedrijf of organisatie tal van voordelen op. Je bespaart bijvoorbeeld op onderhouds- en afvalkosten, je geeft concreet invulling aan je duurzaamheidsambities en je draagt bij tot een toekomstgerichte maatschappij door de afvalberg te verminderen.

Toch hebben velen nog een duwtje in de rug nodig. Veerle Labeeuw: “We hoorden van onze frontrunners – start-ups die disruptieve innovaties ontwikkelen – dat hun circulaire producten en diensten nog te weinig ingang vonden bij het brede publiek. Daarom lanceerden we in 2017, samen met The Shift, de VVSG en Bond Beter Leefmilieu de Green Deal Circulair Aankopen.” De partners haalden daarvoor de mosterd bij onze noorderburen, die met hun Green Deal Circulair Inkopen hoge ogen gooiden.

Als een van de initiatiefnemers was The Shift van in het begin actief betrokken bij de Green Deal. Bart Corijn van The Shift: “Onze rol bestond erin om aan de Green Deal zoveel mogelijk zichtbaarheid te geven. We hebben het project gepromoot bij onze leden door onder andere workshops te organiseren”.

Van kantoormeubelen tot werkkledij

In totaal hebben meer dan honderd organisaties – met ondersteuning van vijftig facilitators – zich geëngageerd om elk twee projecten uit te werken. Veerle Labeeuw: “Ze hebben ingezet op verschillende thema’s: kantoormeubelen, bouwmaterialen, voeding, verlichting, werkkledij …” (zie kader). Daarnaast zijn onze ‘Buyer meets Supplier’-evenementen, waar geïnteresseerde kopers en aanbieders van circulaire oplossingen elkaar ontmoeten, een schot in de roos.

De deelnemers vormen allemaal samen een lerend netwerk. “We merken dat er een grote bereidheid is om elkaar te helpen. De organisaties wisselen concrete tips uit of brengen elkaar in contact met belangrijke spelers”, aldus Veerle Labeeuw.

Waalse Green Deal op komst

De Vlaamse Green Deal Circulair Aankopen loopt in juni ten einde, al staan er nog initiatieven op de agenda tot het einde van het jaar. Ondertussen zijn de voorbereidingen voor een Waalse Green Deal Circulair Aankopen volop bezig. Églantine Eeckhout van The Shift: “Deze Green Deal is erop gericht organisaties en bedrijven uit de publieke en private sector te mobiliseren om de circulaire economie in Wallonië aan te zwengelen. We organiseren tal van informatiesessies in verschillende Waalse steden.”

De ondertekening vindt plaats in oktober. Naast The Shift werken de Service Public de Wallonie (Waalse overheidsdienst), de Société Régionale d’Investissement de Wallonie (regionale investeringsmaatschappij van Wallonië), de Union Wallone des Entreprises (Waalse unie van ondernemingen), de Union des classes moyennes (unie van zelfstandige ondernemingen) en Sowalfin mee aan deze Green Deal.      

De initiatiefnemers lieten zich inspireren door de Vlaamse succesformule. “Ook de Waalse deelnemers moeten twee initiatieven uitwerken. Maar we hebben lessen getrokken uit de Vlaamse Green Deal. Zo zullen de deelnemers niet twee, maar drie jaar de tijd krijgen om alles te realiseren. Dat hebben we beslist na de feedback van de Vlaamse deelnemers”, legt Églantine Eeckhout uit.

Europese uitrol

Het initiatief krijgt ook een Europees staartje. Veerle Labeeuw: “Samen met Nederland zullen we met het Interreg-project CircPro2 de Green Deal Circulair Aankopen ook in andere Europese landen promoten. Het project bevindt zich nog in de opstartfase en zal allicht nog een catchy naam krijgen.”

Inspirerende projecten: van een circulaire koffiebar tot het eerste circulaire gebouw

Een van de deelnemers aan de Green Deal is het Facilitair Bedrijf. In het Vlaams Administratief Centrum in Leuven heeft het agentschap recent een circulaire koffiebar geopend. Dat betekent uiteraard fairtrade koffie, die ook nog eens klimaatneutraal geproduceerd is. De meubels in de bar zijn volledig modulair en demonteerbaar. De materialen waaruit het meubilair gemaakt is, onder andere accoyahout, is Cradle to Cradle-gecertificeerd (C2C). De bar draait ook volledig op groene stroom. Het afval laat het Facilitair Bedrijf recycleren. Iedereen die in het gebouw werkt, kreeg bovendien een herbruikbare koffiebeker.

Binnenkort verrijst in Westerlo, op de site van Kamp C (het kenniscentrum voor duurzame innovatie in de bouw), het eerste circulaire gebouw in België. Kamp C stapte dan ook vol enthousiasme mee in de Green Deal Circulair Aankopen. Het doel is duidelijk: zoveel mogelijk bouwexperts uit binnen- en buitenland samenbrengen en onderling kennis uitwisselen over circulair aanbesteden. Die kennis verspreidt Kamp C via al haar communicatiekanalen, zodat de hele bouwsector de lessen op de voet kan volgen en kan toepassen.