Hoe krijg je duurzaamheid in de cijfers: een uitdaging maar ook gewéldige kans

Sustainable Development Goal(s): 17. Partnerships for the goals

Priorities for change: Redefining Value
Hoe krijg je duurzaamheid in de cijfers: een uitdaging maar ook gewéldige kans

“Iets goed doen voor de maatschappij of het milieu” geeft bedrijfsleiders sowieso een fijn gevoel. Maar vandaag is “een fijn gevoel” al lang niet meer goed genoeg. Duurzaamheid wordt de norm. Organisaties zullen meer en meer rekening (moeten) houden met de ware kosten en opbrengsten van hun beslissingen. Precies daarover gaat ‘redefining value’. Hoe krijg je meer duurzaamheid in de bedrijfsvoering en hoe vertaal je dat in de cijfers? Het is een uitdaging, maar ook een gigantische opportuniteit.  Er zijn genoeg bedrijven die het doen en er de vruchten van plukken.

Waarom 'redefing value'

De waarde van een bedrijf zien we traditioneel als haar vermogen om ‘winst’ te creëren. Waarde is dan iets louter financieel. De bredere impact berekenen we amper. Positieve effecten zien we als ‘mooi meegenomen’. Negatieve effecten zijn vaak externe kosten, die afgewenteld worden op de maatschappij of het milieu.

Dat traditionele model staat onder druk. Het besef groeit dat bedrijven hun positieve en negatieve impact soms onderschatten. Maar vooral groeit het besef dat kosten afwentelen op anderen doodgewoon niet klopt. De druk komt van overal: van internationale instellingen zoals de Europese Unie, van nationale overheden, maar ook van grote investeerders en vooruitstrevende bedrijven die wél al stappen hebben gezet. De druk komt stilaan ook van het brede publiek. Het begrip ‘waarde’ hoort dus te veranderen. In beslissingsprocessen, maar onvermijdelijk ook in de financiële rapportering. Waarde heeft geen één-op-éénrelatie met winst. Daarom: ‘redefining value’.

‘Redefining value’ betekent dat je op zoek gaat naar een betere definitie van de waarde die organisaties creëren. Je zoekt een duidelijke, objectieve link tussen duurzaamheid en waardecreatie, zodat het makkelijker wordt om beslissingen op de juiste gronden te baseren. De vraag blijft dezelfde: wat is de impact van een bedrijfsbeslissing? Het antwoord wordt veel breder. Ze heeft impact op de financiële waarde, jazeker. Maar creëert ze ook ecologische waarde? Creëert ze maatschappelijke, sociale waarde?  In binnen- en/of buitenland? Creëert ze een menselijke waarde, voor rechtstreeks betrokkenen zoals klanten, personeel, directe omgeving? Sommige bedrijven doen dat al. Een grote speler in het luxe-segment rapporteert naast een financiële ook een ecologische P&L. Een internationale kledinggigant doet hetzelfde. Het geeft hen de kans hun beslissingsprocessen zonodig om te keren.

Beslissingsprocessen omkeren is een win-winsituatie

Beslissingsprocessen omkeren lijkt een hele uitdaging. In werkelijkheid is het een win-winsituatie. Beslisingen gebaseerd op hun wérkelijke impact blijven economisch interessant. Maar door andere maatstaven mee te nemen, worden ze gewoon beter. Waarom?

-    Omdat elk bedrijf een maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft. Het Wereld Economisch Forum formuleert al 15 jaar de grootste risicofactoren voor de wereld. Voor het eerst bestaat zowat de volledige top, zowel qua waarschijnlijkheid als qua impact, uit ecologische risico’s. Het gaat om extreme weerfenomenen, verlies aan biodiversiteit, falend klimaatbeleid, natuurrampen, … Het afwentelen van de externe kosten van ons economisch proces speelt daarin een belangrijke rol.

-    Omdat ‘redefining value’  een niet te stoppen proces is. Zo verleggen grote investeringsmaatschappijen, zoals pensioenspaarfondsen, nu al hun focus van de louter financiële naar de totale impact van de bedrijven waarin ze participeren. Stilaan verschuiven gigantische kapitalen van CO2-inefficiënte naar groene sectoren.

-    Omdat andere bedrijven het ook steeds belangrijker vinden en er hun strategie op afstemmen. Niet-duurzame bedrijven dreigen klanten te verliezen. Soms zijn dat grote klanten: bedrijven die zelf hun strategie al hebben aangepast, leggen ook voor hun eigen partners de lat hoger.

-    Omdat ook bij het brede publiek het bewustzijn vergroot. Een duurzaam imago is een commerciële  troef. Voor de nieuwe generaties high potentials wordt duurzaamheid een belangrijk criterium om een werkgever te kiezen of trouw te blijven. En kleine beleggers ontdekken duurzame beleggingsformules.

-    Omdat er sowieso regelgeving aankomt. Nu al zijn beursgenoteerde bedrijven verplicht ook een niet-financiële rapportering voor te leggen. De Europese Commissie werkt aan nieuwe richtlijnen om dat te verduidelijken en uit te breiden.

-    Maar bovenal omdat duurzaamheid nieuwe business-opportuniteiten creëert. Het fundamenteel verduurzamen van producten en diensten kan ervoor zorgen dat bedrijven nieuwe markten aanboren. Of dat hun product letterlijk voor extra meerwaarde zorgt omdat klanten er in verhouding meer voor willen betalen. Die voorbeelden bestaan, in binnen- en buitenland.

Niets werkt zo goed als bedrijven die van elkaar leren

‘Redefining value’ komt steeds hoger op de agenda en is volop in beweging. Consultants bieden houvast, maar hun methoden verschillen en zijn niet altijd eenvoudig toe te passen. Een harmonisatie dringt zich op.  Grote internationale bedrijven zijn zich volop aan het organiseren. De World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) en The European Business Network for Corporate Sustainability and Responsibility (CSR Europe) groeperen een hele reeks voortrekkers, die stappen zetten op vlak van waterbeheer, CO2-uitstoot, biodiversiteit, veiligheid en gezondheid, personeelsbeleid, …  Voor beide netwerken is The Shift het nationale aanspreekpunt in België.

Zo’n aanspreekpunt is belangrijk voor onze eigen bedrijven en organisaties. Vaak willen zij wel stappen zetten, maar zitten ze met vragen. De meesten missen de schaalgrootte om zomaar dezelfde acties te ondernemen als de grote wereldspelers die vandaag het voortouw nemen. Daarom kan een organisatie zoals The Shift een actieve rol spelen als inspirator en promotor van een gezonder beslissingsproces. Door alle evoluties nauwgezet te volgen, workshops te organiseren en door volop haar rol als netwerk te spelen. Niets werkt zo goed als bedrijven die van elkaars  ‘best practices’ kunnen leren.