Terugblik op onze nieuwjaarsreceptie

Sustainable Development Goal(s): 6. Clean water and sanitation7. Affordable and clean energy8. Decent work and economic growth9. Innovation and infrastructure10. Reduced inequalities11. Sustainable cities and communities12. Responsible consumption and production13. Climate action14. Life below water15. Life on land17. Partnerships for the goals

Priorities for change: Transversal
Terugblik op onze nieuwjaarsreceptie

Nu is 2021 echt begonnen voor ons netwerk: deze maandag 25 januari vond onze nieuwjaarsreceptie plaats waar velen van jullie ons vergezelden in een innovatief digitaal formaat! Een inspirerend programma met 5 kwaliteitssprekers die ons door de belangrijkste thema's van het komende jaar loodsten. Hier volgt een korte samenvatting van de belangrijkste boodschappen voor degenen die deze gebeurtenis hebben gemist.  

Na een korte gedachtewisseling tussen onze directeur Marie Delvaulx en onze voorzitter Jacques Vandermeiren over de prioriteiten voor 2021 en de belangrijkste momenten en lessen van het afgelopen jaar, is het de beurt aan Olivier De Schutter, speciaal VN-rapporteur voor extreme armoede en mensenrechten, om de zitting te openen. 

Sociale en ecologische rechtvaardigheid, dezelfde strijd

"Ik ben er vast van overtuigd dat ecologische transformatie niet kan worden bereikt zonder rekening te houden met de verwachting van sociale rechtvaardigheid. Evenmin geloof ik dat sociale rechtvaardigheid kan zonder een bezinning op ecologische rechtvaardigheid en op de dringende noodzaak om te werken aan de terugdringing van de klimaatverandering en de vervuiling, die - en hiermee sluit ik af - in de eerste plaats mensen in armoede treft".  

In zijn verslag aan de Verenigde Naties over de strijd tegen extreme armoede toont Olivier De Schutter aan dat de strijd tegen armoede en de strijd tegen klimaatverandering er alles bij te winnen hebben als ze met elkaar worden verzoend. Deze twee strijdpunten, die vaak om allerlei redenen tegenover elkaar staan (verschillende tijdshorizonten, verzet tegen bepaalde maatregelen...), zijn in feite met elkaar verbonden en versterken elkaar.

De gevolgen van de klimaatverandering treffen immers in de eerste plaats mensen in precaire situaties, maar ook al diegenen die voor hun basisbehoeften sterk afhankelijk zijn van hun natuurlijke omgeving. Om aan deze behoefte aan sociale rechtvaardigheid tegemoet te komen, moet dus rechtstreeks worden gereageerd op de klimaatverandering.

Ten tweede toont Olivier aan dat een ongelijke samenleving geen efficiënte verdeling van de verdiende punten van economische groei mogelijk maakt: terwijl de inkomensverschillen groot zijn, zijn het de rijksten die het grootste deel van de door de economische groei gegenereerde rijkdom opstrijken. Een sterke groei is derhalve noodzakelijk om een verbetering van de situatie van de armsten te waarborgen. Integendeel, als de inkomenskloof wordt verkleind, zullen de verdiende groeipunten billijker aan iedereen ten goede komen. Als we ervan uitgaan dat de huidige economische groei een negatieve bijdrage levert aan de klimaatverandering, kunnen we concluderen dat een meer egalitaire samenleving de stabilisering van ons klimaat ten goede komt. 

Dit zijn al twee goede redenen om te overwegen deze twee agenda's met elkaar te verzoenen en actoren die voor beide doelen strijden rond de tafel te brengen om het gemeenschappelijke doel van sociale en klimaatrechtvaardigheid voor iedereen te bereiken.

We hebben iedereen nodig

Daarna is het de beurt aan Sihame El Kaouakibi, Vlaams parlementslid, Global Diversity Award 2018 en auteur van "coming in", die ons met doordringend enthousiasme herinnert aan de noodzaak om samen te werken om het door Olivier aangekondigde doel te bereiken. Werk nu, in plaats van te wachten tot we alle aspecten van de weg vooruit besproken hebben. Allemaal samen, profiterend van de oneindige rijkdom van de diversiteit die in onze samenleving aanwezig is en van de vele benaderingen om deze gemeenschappelijke uitdaging op te lossen. Sommige innovatieve instrumenten maken het mogelijk om in die richting verder te gaan, zoals obligaties met een sociale impact, of het idee van een universele uitkering.  

Sihame herinnert ons eraan dat de huidige crisis, net als de vorige, een deel van de geboekte vooruitgang heeft teruggedraaid, met name op het gebied van integratie. "Maar een crisis zorgt niet alleen voor stilstand," zegt ze, ""een crisis zorgt ook voor beweging, voor perspectief". “De kans om anders en beter te doen”.  En dat is wat de kern van het herstel moet zijn. Het idee dat we ieder van ons nodig hebben om de uitdagingen waarvoor we staan op te lossen, en dat we onze samenleving en onze arbeidsmarkt zo inclusief mogelijk moeten maken, omdat we "niemand kunnen missen".

Een neveneffect van de strategie

En met een goede reden, we zullen het nodig hebben. Zoals Marie in de inleiding al aangaf, is het nu de beurt aan Serge De Gheldere, CEO van Futureproofed, om ons eraan te herinneren dat er voor duurzaamheid een niveauverschuiving aan de gang is, van een nevenactiviteit naar een echte ondersteuning van de strategie van een onderneming zelf. Maar hij herinnert zich ook twee andere belangrijke punten. Ten eerste het vertraagde effect van de klimaatverandering, waarbij wordt uitgelegd dat de opwarming die we nu zien het gevolg is van emissies van 30-40 jaar geleden, en dat we niet uit het oog mogen verliezen dat ernstiger effecten met een zekere vertraging zullen optreden. In de tweede plaats betekent het verlies van bepaalde ecosystemen niet alleen het regelrechte verlies van die ecosystemen, maar ook het verlies van alle ecosysteemdiensten die gratis door die ecosystemen werden gegenereerd.  

Het is dus een kwestie van mentaliteit en tijdshorizon die wij moeten veranderen om een al te grote catastrofe in de toekomst te vermijden. "De jongeren die de straat opgingen, begrijpen alles," zegt hij, omdat ze dat weten. We moeten dus naar hen luisteren en duurzaamheid als een hoofdstrategie aanpakken. Deze aanpak stelt bedrijven ook in staat kosten te besparen, op risico's te anticiperen of toegang te krijgen tot nieuwe markten, maar het belangrijkste is dat zij de kans krijgen deel te nemen aan de totstandkoming van een inspirerend verhaal.  

We hebben 10 jaar

En dit inspirerende verhaal is volgens Olivier Legrain, CEO en Managing Director bij IBA, niet alleen mooi, het is ook onze verantwoordelijkheid: "Er wordt vaak gezegd dat ecologie een probleem van de rijken is, ik zou eerder zeggen dat het een verplichting van de rijken is. Als ondernemers hebben we een keuze. We hebben de instrumenten, we hebben de technologieën, we hebben een strategisch plan voor de mensheid met de SDGs. We hebben dat venster van verantwoordelijkheid. En we hebben 10 jaar."  

Olivier legt uit dat we ons op een tweesprong bevinden tussen een goedkope, destructieve economie, waarin de prijzen ons voorliegen, en een overgangs-, regeneratieve economie. De geschiedenis van IBA toont ons dat een onderneming, ook al is ze beursgenoteerd, haar bedrijfsmodel kan omvormen om duurzaamheid in het hart van haar strategie te plaatsen. Naast verschillende concrete initiatieven die bij IBA werden genomen (institutionalisering van de stakeholderbenadering, dubbel stemrecht voor langetermijnaandeelhouders, BCorp-certificering), nodigt Olivier ons met realistisch optimisme uit om de individuele en collectieve bewustmaking te zien als een belangrijke manier om onze doelstellingen te bereiken.

Het samen voor elkaar krijgen, nu

Tot slot is het de beurt aan Eva Smets, directeur-generaal van Oxfam België, om deze sessie met inspirerende toespraken af te sluiten. Hoewel ook zij optimistisch blijft, herinnert zij ons eraan dat de situatie alarmerend is. Zij onderstreept dat, paradoxaal genoeg, de pandemie tegelijkertijd de ongelijkheid over de hele wereld heeft vergroot, terwijl de rijkdom van de weinige rijksten in onze samenleving is blijven toenemen. De huidige crisis heeft inderdaad de kwetsbaarheid van onze bevoorradingsketens, van bepaalde sectoren of groepen mensen, maar vooral ook de algemene kwetsbaarheid van onze samenleving als geheel voor de uitdagingen die ons te wachten staan, aan het licht gebracht. Tot slot roept zij op tot wettelijk bindende wetgeving voor duurzaamheid en zorgvuldigheid, zodat we allemaal samen aan deze gemeenschappelijke doelstellingen kunnen werken.

Programma 2021

Hier volgt een reeks inspirerende aanknopingspunten die ons hebben geholpen om ons programma voor 2021 te introduceren:  

  • Diepgaande programma's op vier hoofdgebieden: Klimaat, Grondstoffen, Werk & Inclusie en Redefining Value
  • Activiteiten gericht op de Sustainable Development Goals 
  • Een nieuwe reeks webinars over persoonlijke weerbaarheid om teams te versterken die werken aan meer duurzaamheid 
  • Onze netwerk- en inspiratieactiviteiten om een band te weven tussen alle geëngageerde actoren van ons netwerk.  
  • Activiteiten ter versterking van internationale partnerschappen via het Belgische SDG-charter. 
  • Netwerk van jonge Change Makers om de banden tussen de generaties te versterken
  • Lokale, Europese en internationale partnerschappen om de uitwisseling van informatie en inspirerende acties tussen pioniers te vereenvoudigen

 

Voor een volledig overzicht van ons programma kunt u terecht op onze website.  

 

Conclusie

Na dit bijzondere jaar dat we ons allemaal zullen herinneren, beginnen we 2021 met een versterkt netwerk, enkele mooie realisaties zoals de lancering van de Belgian Alliance for Climate Action of ons partnerschap met BCorp, maar ook en vooral met leden die meer dan ooit gemotiveerd zijn om zich opnieuw in te zetten om de transitie te versnellen.  

Bij The Shift blijven we ons ook bewust van de uitdagingen die voor ons liggen, zoals de concretisering van onze doelstellingen voor onze hoofdthema's, de vernieuwing van de mandaten van onze Raad van Bestuur of het zoeken naar een goed evenwicht tussen de digitalisering van het programma en de menselijke contacten met inachtneming van de gezondheidsregels. Dit evenement was een manier om een online netwerk te testen, maar we missen allemaal menselijk contact. Verwacht nieuwe voorstellen van ons team in de komende weken, en zet je stapschoenen klaar!  

Nogmaals dank aan onze 5 sprekers en al degenen die aan dit evenement hebben meegewerkt, en aan jullie allen voor jullie inzet. Een mooi jaar 2021 aan jullie allemaal.

 

Om de toespraken van onze sprekers op dit evenement te bekijken, kunt u terecht op ons Youtube-kanaal