The Packaging Shift: 3 pilootprojecten voor een transitie naar duurzamere en circulaire verpakkingen

The Packaging Shift: 3 pilootprojecten voor een transitie naar duurzamere en circulaire verpakkingen

Er zijn nog vele uitdagingen in het verpakkingslandschap om de overgang naar een circulaire economie te kunnen waarmaken. Daarom heeft The Shift een samenwerking opgestart om deze uitdagingen aan te gaan: The Packaging Shift. The Packaging Shift heeft zich in de voorbije maanden verdiept in de wereld van verpakkingen en is met drie pilootprojecten uit de bus gekomen.

In het verpakkingslandschap zijn er vandaag de dag veel problemen die in de weg staan van een circulaire economie: 40% van alle verpakkingen wereldwijd belandt op de afvalberg, 30% van alle plastic verpakkingen komt terecht in zee (waardoor er aan dit tempo in 2025 meer plastic dan vissen in de zee zal zitten) en men schat dat verpakkingen tot 15% van alle CO2 emissies zullen veroorzaken in 2050.*

Verpakkingen hebben echter een belangrijke taak: producten onbeschadigd aan de consument bezorgen. Hoe kunnen we richting een circulaire economie evolueren, zonder afbreuk te doen aan deze belangrijke functie van verpakkingen? Veranderingen zullen er onvermijdelijk moeten komen, daarover is er consensus in de academische wereld. Daarom is The Shift in oktober 2019 begonnen met het project The Packaging Shift, ondersteund door Vlaanderen Circulair,Brussel Leefmilieu en Accenture.

The Packaging Shift

The Packaging Shift wil organisaties helpen om duurzame keuzes te maken qua verpakkingen/wat verpakkingen betreft. Welke barrières ondervinden organisaties bij deze keuzes? Om hier meer over te weten, hebben we een aantal spelers in het landschap geïnterviewd. Uit de 26 interviews die we afnamen, kwamen 9 grote drempels naar voor. We besloten met 3 van deze barrières aan de slag te gaan:

  • het ontbreken van een makkelijke tool die de ecologische impact van verpakkingen kan berekenen
  • foute opvattingen bij consumenten over duurzame verpakkingen en verwarring door de vele labels en concepten op verpakkingen
  • kennis over de duurzaamheid van verpakkingen die niet tot bij alle spelers in de waardeketen geraakt.

Drie uitdagingen, drie oplossingen

Voor elk van deze drie uitdagingen hebben we een workshop georganiseerd, waarbij organisaties konden brainstormen over mogelijke oplossingen voor deze problemen. Uit deze workshops hebben we met The Packaging Shift telkens 1 idee gekozen dat we verder zullen uitwerken in een pilootproject.

  • Het eerste pilootproject, ‘The Packaging Eco-Evaluation’, helpt organisaties die op zoek zijn naar een gebruiksvriendelijke manier om de impact van hun verpakkingen te meten en zo alternatieven te vergelijken. De Universiteit van Antwerpen en Edmire hebben hiervoor elk een tool ontwikkeld die momenteel getest worden door enkele organisaties. Na deze eerste fase willen we dit pilootproject opschalen en de tools voor een breder publiek toegankelijk te maken.
  • Het tweede pilootproject, ‘The Consumer Information and Education’, voorziet een communicatiecampagne om de consument via gerichte  boodschappen te helpen bij de aankoop van producten met duurzame verpakkingen en hun verpakkingen en het sorteren van die verpakkingen. Dit project is een samenwerking tussen Artevelde HogeSchool, de universiteit van Antwerpen, de universiteit van Gent en OVAM. In een eerste fase zullen zij uitzoeken welke boodschappen best te communiceren en hoe dit efficiënt kan gebeuren. Op basis van deze bevindingen zal men een communicatiecampagne opstellen in samenwerking met andere organisaties die willen bijdragen aan dit project.
  • Om de derde drempel aan te pakken, namelijk het niet verspreid geraken van kennis, willen we een specifiek netwerk opzetten: ‘The Packaging Ecosystem’. Dit platform brengt spelers met gelijkaardige problemen rond verpakkingen tesamen en brengt hen in contact met organisaties die een oplossing kunnen bieden. Een centrale organisatie is moderator en stuurt de richting van de verdere ontwikkeling van het platform. Zo zou het platform in een latere fase ook kunnen dienen als communicatiepunt tussen overheid en de industrie, of zou het een gezamenlijke strategie kunnen opzetten rond duurzame verpakkingen voor de hele verpakkingsketen, of nog andere pilootprojecten zoals opgezet door The Packaging Shift kunnen organiseren.  Op deze manier hopen we ‘the shift’ naar duurzame verpakkingen te kunnen blijven stimuleren.

De overgang naar duurzame verpakkingen en een circulaire economie is uiteraard een werk van lange aard. The Packaging Shift en de drie piloot projecten zijn een goede start voor deze overgang naar een circulaire economie, maar voor een langdurige verandering gaat iedereen zijn steentje moeten bijdragen. Alleen wanneer zowel consument en producent kiest voor een circulaire economie, kan ‘The Shift’ voor duurzame verpakkingen helemaal voltrokken worden.

Wilt u deelnemen aan één van de proefprojecten? Aarzel niet om contact op te nemen met Bart.